9 thg 2, 2012

Lan Huệ (Amaryllis)

Tuy được gọi là Lan Huệ, nhưng loài hoa này vốn không phải là Lan, mà thuộc họ Loa Kèn đỏ (Amaryllidaceae). Amaryllis còn có tên là Lan Tứ Diện, vì mỗi vòi hoa thường mang 4 bông hoa nở theo 4 hướng.
Lan Huệ có rất nhiều màu khác nhau, rất phong phú đa dạng, nhưng ở Việt Nam rất khó mua đúng màu, vì những củ Lan Huệ không được đóng bao bì có nhãn mác rõ ràng như ở nước ngoài. Vì thế Lan Huệ vườn nhà tôi chỉ có một màu đỏ duy nhất.


Tết năm 2010, tôi mua được một chậu Lan Huệ đỏ chỉ có 1 vòi mang 2 bông (vì củ còn non). Sau khi hoa tàn, tôi thay chậu và hàng ngày chăm sóc, đến gần Tết thì xử lý cho cây ra hoa đúng Tết. Từ một củ ban đầu, tôi có thêm 2 củ con. Và Tết năm 2011, củ mẹ đã ra hoa đúng sáng Mồng Một. Từ 3 củ đó, năm nay tôi thu hoạch được 5 củ, trong đó 3 củ trưởng thành từ năm ngoái đều đã cho hoa vào Tết 2012. Củ mẹ nở hoa đúng sáng Mồng Một Tết, 2 củ con nở vào ngày rằm tháng giêng.

Thật ra xử lý cho Lan Huệ ra hoa đúng Tết dễ hơn xử lý Hoàng Thảo rừng nhiều, chủ yếu là điều hòa chế độ sáng. Như củ Lan Huệ mẹ, trước Tết 5 ngày mà vòi hoa còn ngắn và nụ chưa lớn lắm, tôi đưa chậu ra nắng hoàn toàn (nắng từ sáng đến chiều). Kết quả là hoa hé nở ngày 29 Tết (năm nay không có 30) và nở bung vào Mồng Một.

Củ Lan Huệ mẹ năm nay cho 2 vòi hoa, mỗi vòi hoa có 3 bông, 2 bông nở trước và bông còn lại nở sau. Hai vòi bông nở cùng lúc, nên chậu vẫn có đủ 4 bông.


Khi 4 bông này tàn thì mỗi vòi bông lại nở tiếp một bông còn lại. Lúc này 2 vòi hoa không còn song song nữa, mà đan chéo trông rất ngộ.


Củ Lan Huệ mẹ ở chỗ có nhiều ánh sáng hơn nên vòi hoa mọc cao mà lá vẫn còn ngắn ngủn. Trong khi đó, hai củ Lan Huệ con vì để trong bóng râm nên lá mọc rất dài rồi chồi hoa mới nhú. Đưa ra nắng hoàn toàn, vòi hoa phát triển rất nhanh.


Như vậy, muốn điều khiển độ dài của lá và chiều cao của vòi hoa, chỉ cần điều tiết ánh sáng. Cây nhiều ánh sáng có vòi hoa và lá ngắn, cây mọc trong bóng râm thường cao và lá dài.

Về cách xử lý ra hoa, tôi áp dụng theo cách đã học được từ Dalatrose, nhưng có thay đổi thời gian theo khí hậu miền Nam. Cụ thể là:
12/10/11 (16/09 âm lịch): bứng củ lên, cắt hết lá, treo ở chỗ mát cho khô nhựa
25/10/11 (29/09 âm lịch): Đưa củ Lan Huệ vào ngăn rau tủ lạnh cho “ngủ đông”
13/12/11 (19/11 âm lịch): Lấy củ ra khỏi tủ lạnh, ngâm rễ trong nước 2 ngày (không để ướt thân củ)
15/12/11 (21/11 âm lịch): Trồng Lan Huệ xuống đất (trước Tết 40 ngày)
23/01/12 (Mồng 1 Tết): Lan Huệ nở

Đến bây giờ 2 củ Lan Huệ con vẫn đang tươi thắm ở vườn nhà. Hy vọng Tết năm sau, 5 củ Lan Huệ của tôi sẽ nối tiếp nhau nở hết tháng giêng…

hoadongnoi

22 comments:

Lam gia trang nói... [Trả lời]

Cám ơn Hoadongnoi về bài viết này. Tôi sẽ sưu tập vài củ và trông theo hướng dẫn của Hoadongnoi.

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Lam gia trang:
Lan Huệ tuy mỗi củ chỉ ra hoa 1 lần trong năm, nhưng dễ trồng và có nhiều màu khác nhau rất đẹp. Bây giờ là tháng giêng âm lịch, nên bạn có thể mua cây đang hoa (để biết màu sắc thực sự của hoa), mà cây vẫn có thể cho hoa vào dịp Tết năm sau. Còn nếu 2, 3 tháng sau bạn mới mua thì nên chọn củ trưởng thành không có dấu vết của vòi hoa vừa cắt, như vậy củ sẽ có nhiều thời gian hơn để tạo mầm hoa. Khi trồng củ vào chậu, chỉ nên lấp đất 2/3 củ thôi, và phải bảo đảm đất trồng thoát nước thật tốt để cây ra nhiều rễ và phát triển nhanh. Chúc bạn có nhiều cây Lan Huệ đẹp và sẽ ra hoa đúng Tết năm sau.

Nặc danh nói... [Trả lời]

Đọc bài của bạn làm tôi nhớ lại đám lan Huệ nhà tôi hơn 10 năm trước. Khi còn học lớp 6, cách đây khoảng 16, 17 năm gì đó tôi có xin một cây lan Huệ của bạn mà không biết là tên gì chỉ thấy hoa màu đỏ cũng đẹp mà nhà nó trồng như cỏ trước sân.

Tôi đem về trồng trước sân và cũng không chăm sóc gì đặc biệt, chỉ để tự nhiên và càng ngày nó càng phát triển cả một khoảng rộng trước sân. Khi vào mùa khô lá rụng hết trơ trụi chỉ còn những củ dưới đất. Đến khi vào đầu mùa mưa khoảng 1 tháng thì đám lan Huệ đồng lọat nở hoa, phải có đến vài chục hoa nở cùng lúc. Mặc dù hoa không to, không rực rỡ lắm vì không chăm sóc gì nhưng nhiều hoa nên cũng đẹp.

Nhưng rồi vì nhiều quá nên bố tôi nhổ bỏ gần hết, chắc cũng cỡ vài chục hoặc cả trăm củ để lấy diện tích làm việc khác. Và thời gian sau đó tôi cũng không còn để ý gì đến việc trồng hoa hay cây gì nữa vì bận học hành.

Chỉ khoảng hơn 2 năm trước tôi có nhiều thời gian rãnh hơn và cũng đang có dự tính khác cho cuộc sống mình nên mới bắt đầu quan tâm đến việc trồng hoa trở lại mà chủ yếu là trồng lan rừng chứ cũng không quan tâm lắm đến mấy cây lan Huệ còn sót lại dưới gốc cây bàng hơn 10 năm trước. Có những lúc lang thang trên mạng tìm hiểu về hoa lan vô tình có xem qua hình ảnh lan Huệ chợt nhớ đến mấy bụi lan Huệ tội nghiệp còn lại của mình nên mấy tháng nay tôi đem trồng lại vào chậu hy vọng nó sẽ hồi sinh trở lại như trước đây.

sonnguyen (www.khonggiancntt.com)

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@sonnguyen:
Cám ơn bạn đã chia sẻ.

Tưởng tượng vài chục đóa Lan Huệ đỏ thắm nở đồng loạt trong vườn, hình ảnh thật đẹp và thú vị. Đối với những người yêu cây cỏ như chúng ta, trồng một cây xanh là nuôi niềm vui và hy vọng. Rồi chẳng bao lâu nữa Lan Huệ sẽ nở đầy vườn nhà bạn như xưa, loài hoa này dễ tính lắm.

Hương nguyễn nói... [Trả lời]

Chào A/C Hoadongnoi, hoa đẹp và hình cũng đẹp quá, ai đọc dc bài viết này lại đâm ra mê mẩn em này thôi. Cảm ơn bác về bài viết nhé :)
Trong miền Nam (ko biết là Bác ở vùng nào nhỉ) có thêm 2 loại dễ kiếm là hồng sọc trắng và cam, người ta hay gọi là huệ dại, rất dễ kiếm Hoa màu hồng thì có thể nhận dạng qua lá, bản lá bự và có một sọc trắng chạy dọc thân lá, loại này có bán ngoài thị trường. Còn màu cam thì củ nhỏ, lá nhỏ, mỏng và tất nhiên hoa cũng nhỏ, hầu như ko có bán mà chỉ đi xin thôi. Bác đi đâu, chịu khó ngó nghiêng sân vườn nhà người ta là thấy à, xin 1,2 củ là người ta cho à. Bác thử kiếm nhé.

Chúc bác sớm có những màu huệ mới

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Hương nguyễn:
Cám ơn bạn đã hướng dẫn cách nhận dạng Lan Huệ màu hồng và cam. Hoadongnoi ở Sài Gòn, trồng hoa trên sân thượng nên không có nhiều không gian để trồng tất cả những loài cây mà mình thích. Mai mốt nếu tìm được thêm Lan huệ màu khác, chắc phải bỏ bớt mấy chậu huệ đỏ. Hu hu :-(

Hương nguyễn nói... [Trả lời]

Vậy Hoadongnoi có muốn màu khác ko, Hg gửi tặng nhé, mỗi thứ một củ chắc ko chiếm chỗ đâu nhỉ... hihi

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Hương nguyễn:
Cảm ơn rất nhiều về lời đề nghị của bạn. Nhưng hoadongnoi vừa mua khá nhiều lan rừng mà không còn chỗ đặt chậu, nếu phải nhổ bỏ mấy cây lan huệ đỏ mới trồng lại sau Tết thì lại thấy tội nghiệp. Thôi thì "biết đủ tức là đủ" phải không bạn. Chúc bạn luôn có nhiều hoa đẹp trong vườn.

Nặc danh nói... [Trả lời]

Chào anh chị Hoadongnoi :D, em mới trồng loại cây này muốn bón phân npk cho cây lan huệ nhưng không biết bón phân như thế nào, liều lượng và tưới làm sao ( chỉ tưới dưới rễ hay tưới toàn cây :((, em chưa dám thử, sợ 1 phút lỡ tay cây chết :(( anh chị có thể hướng dẫn giúp em được không ạ, em cảm ơn rất nhiều :D

Lệ Hằng

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Lệ Hằng:
Hoadongnoi thường pha NPK liều lượng 1g/lít, phun lên lá và quanh gốc cây. Nếu củ mới trồng, bạn tránh tưới phân vào củ mà chỉ tưới quanh củ thôi, để khỏi làm thối củ. Chủ yếu là dùng phân bánh dầu, phân trùn đỏ hay phân cá Dynamic Lifter đào rãnh bón quanh gốc. Nói chung là có phân gì bón phân đó, bạn cứ phun NPK lên lá thoải mái vì phân NPK hấp thụ tốt qua lá. Đừng sợ cây chết, lan Huệ dễ trồng lắm, chỉ có điều bạn nên dùng chất trồng thật tơi xốp (ví dụ có trộn mụn xơ dừa hay tro trấu) và thoát nước tốt.

Nặc danh nói... [Trả lời]

Cảm ơn hoadongnoi, em trồng trấu + phân bò + than có được không, như vậy có đủ tơi xốp không nhỉ, em mới trồng nên chưa rành lắm, có xem 1 vài diễn đàn thì họ chỉ trộn như thế khi trồng, nếu em bón phân npk thì khoảng cách giữa các lần tưới là như thế nào vậy, 1 tháng, 1 tuần hay là chỉ tưới khi cây sắp có bông thôi :(( :((. Em cảm ơn ạ :D

Lệ Hằng

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Lệ Hằng:
Thông thường người ta thường dùng than đập nhỏ để trồng các loại Phong Lan, còn trồng lan Huệ bằng hỗn hợp than và trấu thì hoadongnoi chưa nghe nói đến. Cách đơn giản nhất là dùng đất sạch Tribat, thành phần đất này thường có mụn xơ dừa nên giữ ẩm rất tốt mà lại thông thoáng và thoát nước tốt.

Về chu kỳ bón phân NPK, bạn có thể tưới phân 2 tuần một lần. Nếu đã bón gốc bằng phân hữu cơ rồi, thì không cần thiết phải phun phân hóa học thường xuyên. Trong giai đoạn sinh trưởng của cây, bạn nên dùng NPK có hàm lượng N cao (ví dụ 30-10-10). Khi cây đủ lớn thì dùng NPK có hàm lượng NPK bằng nhau (ví dụ 20-20-20). Lúc muốn kích hoa, bạn có thể dùng NPK có thành phần P cao hơn (ví dụ 15-30-15 hay 6-30-30).

Chúc bạn có những chậu lan Huệ thật nhiều hoa.

Nặc danh nói... [Trả lời]

Dạ hoadongnoi cho em hỏi là khi nó ra hoa xong rùi tàn thì mình cắt cái vòi đi hay là để nguyên hiện trường như vậy luôn ạ :((

Lệ Hằng

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Lệ Hằng:
Đối với bất kỳ loài hoa nào, sau khi hoa tàn, bạn cũng nên cắt vòi hoa đi để cho cây được gọn gàng, đẹp mắt.

Nặc danh nói... [Trả lời]

e có 1 cây lan huệ
trồng trong chậu thấy đất khô
cây không lớn
mang hẳn ra ngoài trời trồng lun :))
háo hức xem nở bông ;)
vì em nó lần đầu được sống trong môi trường thiên nheien thật sự
không phải vườn,
cũng không phải chậu :D

hoadongnoi nói... [Trả lời]

Xin chúc mừng bạn có đất để trồng Lan Huệ. Lan Huệ mà trồng ngoài đất thì phát triển rất tốt và sinh con đẻ cái cũng nhiều. hoadongnoi sống ở thành phố nên chỉ có thể trồng cây trong chậu thôi. Híc híc :-((

Nặc danh nói... [Trả lời]

cám ơn bài viết của hoa đồng nội đã giúp mình biết cách cho cây ra hoa vào dịp tết. tuy nhiên mình là người rất ít hiểu biết về cây kiểng. theo như bạn đã hướng dẫn như trên thì có phải sau khi cây đã ra hoa thì cắt vòi hoa đi và tiếp tục để cây phát triển ở trong chậu cho đến thời gian như bạn đã nói trên thì mới bắt đầu công việc xử lý củ để tiếp tục cho hoa phải không? nếu được bạn có thể hướng dẫn giúp mình cụ thể hơn. cám ơn hoadongnoi
Tâm Nguyệt

hoadongnoi nói... [Trả lời]

@Tâm Nguyệt:
Khi trồng lại củ Lan Huệ sau khi "ngủ đông" để ra hoa dịp Tết thì đa số thường trồng trong những chậu đẹp và nhỏ để phù hợp với yêu cầu chưng Tết, đặt trên bàn để trang trí... Vì thế khi hoa tàn phải cắt vòi hoa và trồng lại trong chậu lớn vì trong năm củ này sẽ còn sinh ra vài củ con nữa. Nhưng nếu khi trồng củ lại chuẩn bị ra hoa Tết mà bạn đã dùng chậu lớn thì khi hoa tàn không cần phải sang chậu, cứ tiếp tục trồng và bổ sung thêm phân bón cho cây là được rồi.

Chúc bạn có những cây Lan Huệ thật đẹp và ra hoa đúng Tết.

Nặc danh nói... [Trả lời]

Bài viết của bạn về cây Lan huệ rất tốt, chúc bạn tích luỹ thêm nhiều kinh nghiệm hơn nữa

Tuyết Đoàn nói... [Trả lời]

Mình rất thích loài hoa này nhưng chưa biết chăm sóc, cảm ơn bạn đã truyền bí quyết,

Nặc danh nói... [Trả lời]

Mình rất thích huệ, mình cũg có một củ nhưng nhỏ quá sợ không ra kịp tết, nhìn hình mà e tự phụ lun ak.. nếu a có bán thì chia lại e vài củ nha... 0967769355 sdt e đó, e ích online lấm..hj.. chúc a thành công...

Nặc danh nói... [Trả lời]

Chúc a thành công. Bài viết a hay lấm

Đăng nhận xét

Cám ơn bạn đã đọc bài viết. Nếu bạn có câu hỏi, nhận xét, góp ý cho bài viết, hoặc chia sẻ cảm xúc khi đọc bài viết, hãy ghi vào bảng Đăng một nhận xét dưới đây. Bạn có thể đăng nhập vào tài khoản Gmail (Google) / WordPress, hoặc ghi tên bạn vào mục "Tên/URL" để đăng nhận xét. Nếu bạn dùng Ẩn danh / Anonymous, xin vui lòng ghi lại nickname của bạn để hoadongnoi có thể tham khảo hoặc trả lời cho bạn.

Bạn cũng có thể nhấp chọn biểu tượng phong thư ở mục "Chia sẻ bài viết" để gửi link của bài viết ưa thích đến email của bạn bè. Hoặc nhấp chọn biểu tượng dấu + (Bookmark & Share) để chia sẻ bài viết với các mạng xã hội như Facebook, Twitter, Yahoo, Google...

Để lưu lại đường dẫn của bài viết trên trình duyệt (bookmark), bạn bấm phím "Ctrl + D".